Portföyde ajansın gerçek rolünü sorun
Bir proje görselinin altında ajansın ne yaptığı yazmalı: marka tasarımı mı, web geliştirme mi, içerik mimarisi mi, yalnızca prototip mi? Konsept çalışma ile canlı müşteri işi aynı kanıt değildir. Görselin birden fazla cihazda açılmasını, varsa canlı adresi ve proje tarihini inceleyin.
Bir turizm projesi gösteren ajansa ‘rezervasyon motorunu da siz mi geliştirdiniz, yoksa mevcut sisteme bağlantı mı kurdunuz?’ diye sorun. Bir üretim projesinde ürün verisini kim hazırladı, güncellemeyi müşteri yapabiliyor mu? Bu sorular hem proje kapsamını hem ajansın güçlü olduğu işi açığa çıkarır.
Portföydeki her örneğin size benzemesi gerekmez. Fakat benzer bir karar problemi çözülmüş olmalı. Katalog ihtiyacınız varken yalnızca etkileyici animasyonları değerlendirmek yanlış eşleşme yaratabilir.
Teklif bir iş listesi mi, yoksa yalnızca fiyat mı?
‘Kurumsal web sitesi’ ifadesi teslim tanımı değildir. Teklifte sayfa türleri, tasarım revizyonu, metin ve görsel sorumluluğu, yönetim paneli, dil sürümleri, form entegrasyonu ve yayın sonrası destek ayrı görünmeli. Kapsam dışı işler de açık yazılmalı.
Aynı brief'e gelen iki tekliften biri daha ucuzsa ilk bakışta nedenini bulun. Biri fotoğraf çekimi ve içerik girişi içeriyor, diğeri hazır materyal bekliyor olabilir. Biri alan adını işletme hesabına açar, diğeri kendi hesabında tutar. Fiyat karşılaştırması bu farklar görülmeden yapılamaz.
Zaman çizelgesinde sadece bitiş tarihi değil, işletmeden beklenecek onaylar da bulunmalı. Tasarım onayı, teknik kontrol ve içerik son okuması için kim karar verecek? Karar veren kişi belli değilse takvim gerçekçi değildir.
Teknik sorular kısa ve somut olabilir
Ajansın hangi framework'ü kullandığını ezberlemeniz gerekmez. Şunları sorun: Site telefonda ve yavaş bağlantıda nasıl test edilecek? Görsel ve fontlar nasıl optimize edilecek? Eski URL'ler değişirse yönlendirme haritasını kim hazırlayacak? Form başarısız olduğunda kullanıcı ne görecek? Cevaplar yöntem içermeli, ‘SEO uyumlu’ etiketiyle bitmemeli.
Alan adı, kaynak dosyalar, analitik ve Search Console hesabı sizde kalmalı. Ajansın çalışabilmesi için erişim verilebilir. Sözleşmede kullanılan lisanslar ve projeden ayrıldığınızda hangi dosyaları alacağınız belirtilmeli.
Birinci sıra veya belirli satış artışı garantisi seçim ölçütü olmamalı. Arama görünürlüğü, rekabet ve site geçmişi ajansın tam kontrolünde değildir. Daha iyi işaret, ajansın ölçebildiği ve ölçemediği şeyleri ayrı açıklamasıdır.
İlk görüşmede küçük bir karar testi yapın
Adaya gerçek bir ziyaretçi sorusu verin: ‘Kemer'deki yabancı misafir iptal koşulunu nerede bulacak?’ veya ‘Kepez'deki üreticinin alıcısı teknik çizimi nasıl indirecek?’ Hemen hazır tasarım önermek yerine içerik, kullanıcı ve operasyon soruları soran ekip daha iyi keşif yapıyor olabilir.
Görüşmeden sonra üç şeyi yazın: Ajansın anladığı ana problem, teslim edeceği ilk somut çıktı ve henüz netleşmeyen varsayımlar. Belirsiz noktaları yazılı teklif öncesinde çözün. Yerel ajansla yüz yüze görüşmek yararlı olabilir; ancak kararın temeli doğrulanabilir iş ve açık sorumluluk olmalı.
Üç adayla aynı küçük senaryoyu konuşun
Ajansları yalnızca birbirinden farklı sunumlarıyla karşılaştırmak zor. Üç adaya da aynı küçük senaryoyu verin: ‘Yabancı müşteriye de satış yapan bir üreticinin ürün kataloğunu kuracaksınız; teknik belge, iki dil ve teklif formu gerekiyor.’ İlk toplantıda nasıl soru sorduklarını, hangi varsayımları açık bıraktıklarını ve nasıl bir ilk teslim önerdiklerini not edin.
Kimin önce animasyon önerdiğine değil, ürün verisinin kaynağını ve güncelleme sorumluluğunu kimin sorduğuna bakın. Çok dilli sayfada teknik terimi kim onaylayacak, formda ürün kodu nasıl korunacak, yayın sonrası içerik kim tarafından değiştirilecek? Bu sorular güzel ekran üretmekle sürdürülebilir site yapmak arasındaki farkı gösterir.
Seçimden sonra toplantı notunu teklif ve sözleşmeyle karşılaştırın. Görüşmede konuşulan önemli iş yazılı kapsamda yoksa imzadan önce ekletin. İyi ilişki belirsizliği değil, açık sorumluluğu kaldırır.
Referans görüşmesinde ne sorun?
Müşteriye yalnızca ‘memnun musunuz?’ diye sormayın. İçerik kimden beklendi, yayın takvimi nasıl yönetildi, proje sonunda hesap erişimleri teslim edildi mi ve destek talepleri nasıl çözüldü? Bu sorular portföy görselinin gösteremediği çalışma biçimini anlamaya yardım eder. Bir referansın deneyimi bütün projeleri temsil etmez; yanıtları teklif ve kendi ihtiyacınızla birlikte değerlendirin.

