Teklifleri ortak bir tabloya çevirin
Her tekliften sayfa türleri, tasarım kapsamı, içerik girişi, yönetim paneli, dil, entegrasyon, test ve bakım satırlarını çıkarın. ‘Dahil’ yazmayan işi dahil varsaymayın. İki teklifte aynı kelime kullanılsa bile açıklama farklı olabilir; örneğin ‘SEO’ birinde yalnızca başlık ve sitemap, diğerinde aylık içerik ve raporlama olabilir.
Örnek: Bir otel sitesinde rezervasyon motoru entegrasyonu deniyor. Bir teklif yalnızca ‘rezervasyon yap’ düğmesini motorun ana sayfasına bağlar; diğeri seçilen oda ve tarihin motora taşınmasını test eder. Bunlar aynı teslim değildir. Bu farkı teknik terim bilmeden, kullanıcı göreviyle sorabilirsiniz.
Fiyat kararına geçmeden önce her satır için ‘kim yapacak, nasıl teslim edilecek, nasıl test edilecek?’ cevaplarını alın. Şirket içinden içerik hazırlayacak kişi de bu tabloyu görmeli.
| Kalem | Ajansa sorulacak soru |
|---|---|
| İçerik | Metin ve görseli kim hazırlayıp kim onaylıyor? |
| Tasarım | Özgün şablon ve mobil durumlar kaç sayfa türünde? |
| Hesaplar | Alan adı, analitik ve kaynak dosya kime ait? |
| Test | Form, yönlendirme ve mobil akış nasıl kabul edilecek? |
| Bakım | İlk yıl ve sonraki yıl hangi işler ücretli? |
Sahiplik ve devam eden maliyeti görün
Alan adı, barındırma, analitik, Search Console ve reklam hesapları işletmenin yönetici erişiminde olmalı. Ajans çalışma yetkisi alabilir; fakat ilişki bittiğinde hesabı devralmak için pazarlık yapmak zorunda kalmamalısınız. Kaynak kod ve tasarım dosyalarının teslimi de sözleşmede açık olmalı.
Ücretli tema, font, görsel, çeviri servisi, e-posta ve üçüncü taraf araçlar ayrı maliyet getirebilir. Lisansın kimin hesabında olduğu ve yenileme tarihinde ne olacağı fiyatın parçasıdır. İlk yıl hediye edilen alan adı veya hosting, ikinci yıl ücretsiz devam edeceği anlamına gelmez.
Bakım ile yeni özellik geliştirmeyi ayırın. Bir form hatasının düzeltilmesi, yeni bir dil eklemek ve aylık içerik girmek aynı hizmet değildir. ‘Sınırsız destek’ ifadesi bu farkları gizliyorsa detay isteyin.
Kabul kriteri olmadan teslim tarihi eksik kalır
Site tamamlandı denildiğinde neyi kontrol edeceksiniz? Önemli sayfaların gerçek içerikle açılması, telefonda menü ve formun çalışması, eski URL'lerin yönlenmesi, analitik olaylarının kaydı ve yönetici erişimlerinin teslimi bir kabul listesine yazılabilir.
Her kriterin sahibi belli olmalı. Ajans teknik kontrolü yapar; işletme fiyat, hizmet, ekip ve yasal metin doğruluğunu onaylar. Bir üçüncü taraf entegrasyonu varsa sağlayıcının test ortamı ve canlı anahtar sorumluluğunu da belirleyin.
En ucuz teklifi seçmek yanlış olmak zorunda değil. İhtiyaç dar ve teslim açık ise sade çözüm yeterli olabilir. Önemli olan hangi işi satın almadığınızı da bilmek. Teklifleri bu açıklıkla karşılaştırdıktan sonra toplam fiyat anlam kazanır.
Örnek iki teklifin görünmeyen farkı
A teklifi daha düşük fiyatlıdır ama metin, fotoğraf, çeviri ve yayına alma kontrolünü işletmeden bekler. B teklifi bu işleri kapsar, fakat alan adı ve barındırma yenilemesi ikinci yılda ayrıca ücretlidir. Hangisinin daha uygun olduğu işletmenin içerik kapasitesine ve devam eden maliyete bağlıdır. Toplam rakama bakarak cevap verilemez.
Teklif değerlendirme toplantısında her belirsiz satırı soru olarak yazın. ‘Site yönetilebilir’ denmişse hangi içerik alanları değiştirilebilir? ‘Mobil uyumlu’ denmişse hangi cihaz ve kullanıcı görevleri test edilecek? ‘Bakım var’ denmişse yazılım güncellemesi ve içerik girişi aynı kapsamda mı? Cevapları yazılı ek haline getirin.
Son seçimde yalnızca fiyat ve süreyi değil, işletmenin projeye ayıracağı iç emeği de hesaba katın. Ajansın beklediği fotoğraf ve ürün verisi sizde yoksa ucuz teklif fiilen daha uzun ve daha maliyetli hale gelebilir.
Karar öncesi risk sütunu ekleyin
Her teklif için üç belirsizlik yazın. Örneğin içerik teslim tarihi belli değil, özel font lisansı başka hesapta veya canlı rezervasyon testi kapsam dışında. Her riskin sahibi ve çözümü netse teklif daha karşılaştırılabilir hale gelir. Belirsizliği fiyat farkından bağımsız bir maliyet olarak düşünün. Son karar tutanağında hangi işi bilerek kapsam dışı bıraktığınızı da yazın; sonraki anlaşmazlıkları azaltır. Kapsam değişirse bu tutanak, yeni isteğin başlangıç teklifine mi yoksa ayrı işe mi ait olduğunu konuşmak için somut dayanak sağlar.

